Afschrift van een omstreeks 1955 aan de familie Van Schelven te Oude Tonge gezonden brief

Dr. A.L. van Schelven
Heemraadsingel 78
Rotterdam

L.S.

Hierbij doe ik U enkele resultaten van een onderzoek betreffende de familie van Schelven toekomen. Er waren veel omstandigheden, die het onmogelijk maakten dit eerder op schrift te stellen en ook nu is het onderzoek niet beëindigd. Maar daar de tijd en de mogelijkheden ontbreken om voorlopig verder te zoeken, moet wel met dit gedeeltelijk resultaat worden volstaan. Ik hoop dat het te gelegener tijd door mij of iemand anders kan worden ter hand genomen.

Ik zend dit overzicht aan allen van wie ik vermoed dat het hen zal interesseren in de hoop dat het een opwekking moge zijn mij nog eventueel onbekende gegevens mede te delen. Zo ontbreken mij nog bijvoorbeeld een aantal gegevens over de jongere generaties. Ik zal het zeer op prijs stellen als de ontvangers van dit overzicht mij zouden willen opgeven de geboorte-, huwelijks- en overlijdensdata en plaats van hun ouders, echtgenoten en kinderen. Voorts namen van personen die gaarne nog een exemplaar zouden willen ontvangen, andere inlichtingen en opgaven van aanvullingen en onjuistheden. Tenslotte ben ik dankbaar voor familiefoto’s, andere stukken en papieren zowel origineel als in afschrift. Ik stuitte bijvoorbeeld op de vermelding van een molenbeker van een molenbeker die in het bezit is geweest van Izak van Schelven, zoon van Cornelis in 1846 te Ridderkerk geboren, waar een wapen van de familie in gegraveerd zou zijn geweest. Ook vertelde hij mij van een stamboom van de familie, opgesteld in opdracht van Johannes van Schelven, de scheepskapitein uit Zierikzee (1838-1918) Tenslotte schijnt er een historisch overzicht te bestaan van de molen in Zierikzee, "de Haas" of "de Bloeme", waar lange tijd van Schelvens molenaar waren. Ik kan me voorstellen dat er nog meer dergelijke stukken te vinden zouden zijn. Kortom, ik ben dankbaar voor alle mededelingen die de geschiedenis van de familie of het leven harer leden duidelijker kunnen maken.

Ik zal geen volledig overzicht kunnen geven van alle dragers van de naam van Schelven. Dat zou te veel ruimte vergen. Daarbij zijn er nog een aantal uit vroeger eeuwen die ik niet thuis heb kunnen brengen. Van alle mij bekende op het ogenblik nog levenden is dat wel mogelijk. Zij stammen af van het drietal Cent, Cornelis en Willem, zoons van Izak, die in 1673 in Den Hitsert werd geboren.

Hieronder zult U ook slechts aantreffen een vermelding van de van Schelvens uit de tijd voor 1700 die ik niet heb kunnen thuisbrengen en ten tweede een overzicht van de afstamming van het drietal hierboven genoemd, waarbij dan tevens vermeld zijn de afstammelingen uit een ieder van deze, zodat het aan de hand van deze gegevens voor een ieder mogelijk zal zijn in het schema zijn eigen plaats te bepalen. Mocht dit moeilijkheden opleveren dan ben ik gaarne bereid daarbij te helpen.

Bij de opsomming van de dragers van de naam van Schelven voor 1700 kan men zich de vraag stellen waar het geslacht eigenlijk vandaan komt.Het antwoord is moeilijk te geven. Van de afstammelingen van Izak, de vader van het bovengenoemde drietal, kan ik zeggen dat zij vrijwel allen woonden en nog wonen in de driehoek Rotterdam-Dordrecht-Zierikzee. Daarbij is het interessant op te merken hoe er in de jaren na 1870, het begin van de opbloei van Rotterdam, een sterke trek naar die stad plaats vond. Een ander opmerkenswaardig feit is dat de namen Cent (of Vincent) en Izak zich gedurende drie en een halve eeuw hebben gehandhaafd.

Doch ter zake aangaande de oorsprong der familie. Er zijn enkele veronderstellingen mogelijk.

De oudst bekende in de waarschijnlijke stamreeks, Izak van Schelven, staat, toen hij in 1620 in Dordrecht in ondertrouw ging, vermeld als landvaarder, d.i. binnenschipper, van Amsterdam. Dit huwelijk is in Amsterdam echter niet te vinden hoewel het, volgens de aantekening in Dordrecht, daar gesloten moet zijn. Wel is er een Vincent van Schelven, die in 1604 een dochter Sara van zijn vrouw Jakomijntje Ingraets in de Oude Kerk te Amsterdam liet dopen. Het is niet onwaarschijnlijk dat zij ook de ouders van Izak zijn, vooral omdat deze zijn zoon weer Cent noemde. Het beroep van Izak en mogelijk ook dat van zijn vader maken een onderzoek echter zeer tijdrovend. Daartoe zou men tolboeken van de steden langs de grote rivieren moeten raadplegen.

In de 17e eeuw kwamen er nog meer van Schelvens in Dordrecht voor. In de hieronder volgende stamreeks zijn de voornaamste vermeld.

Voor de juistheid van deze reeks wilde ik slechts het voorbehoud maken dat deze zeer waarschijnlijk is. Enkele ontbrekende gegevens heb ik niet kunnen vinden. De namen en ook het beroep van vaders en zoons maken deze reeks aannemelijk.

Daarnaast treft men een aantal dragers van de naam aan in Alkmaar en wel in de 16e eeuw. Enkele zoons van de bekende landmeter en vestingbouwkundige Adriaen Anthonisz. noemen zich bij verschillende gelegenheden van Schelven of ook Metius, mogelijk omdat "meta" het latijnse woord voor "schelf" is. Zo komt Dirk Adriaensz., waarschijnlijk de oudste zoon, ook voor als Direck Adriaenszoon Schelven en de tweede zoon Adriaen Adriaenszoon Metius als Adriaen Adriaenszoon Schelven. Een duidelijke verklaring is hiervoor nog niet gevonden. Mogelijk heette hun moeder Schelven: zij is slechts bekend als Suida Dirksdochter. Zij zou daneen verwante, mogelijk een zuster, kunnen zijn van Dirk Dirkszoon Schelven of van Berge, die aldus werd ingeschreven in het lidmatenboek van de Grote Kerk in Alkmaar. Hij was in de jaren 1581 tot 1587 schepen en in de jaren 1599 tot 1600 burgemeester van Alkmaar.

Dan zou verder een zuster van Suida kunnen zijn Margryete Dircksdochter, alias Gryete van Schelven Poortresse die in 1547 en in 1558 testament deed passeren bij Alkmaarse notarissen. In het laatste jaar waren haar reeds overleden en zij woonde toen op de Nieuwe Sloot.

(Over de Metti zie men het Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek I en de Navorscher 1884, 1885)

In Zutphen was er een Willem van Schelven die in 1505 tot burger werd aangenomen. Misschien is dit een schakel met het Vredens gebied. In Westfalen, vrij dicht over de Nederlandse grens ter hoogte van Eibergen, ligt in de buurt van de kleine stad Vreden een hofstede of curtis genaamd van Schelve. Deze was in 1937 nog intact. De bedrijfsboer van een dergelijke boerderij heette “schulte” en werd meestal naar zijn boerderij genoemd. Zo worden bewoners vermeld in de jaren tusen 1442 en 1493 onder de namen Gert, Johan, Geertruyt, Herman en Alyt van Schelve. Waarschijnlijk zou een onderzoek in de archieven van Munster en Anholt nog wel iets opleveren, maar op het ogenblik is dat onmogelijk. Men zie over dit gebied Fr. Tenhagen: Gesammelte Abhandlungen zur Vredener Geschichte.

Het ligt dus het meest voor de hand de bakermat in de buurt van Vreden te zoeken.

Maar het is niet onmogelijk dat we ons naar Vlaanderen moeten wenden. De namen wijzen daar enigszins op. In 1448, 1457 en 1470 worden Nijs en Denis van Schelven als schepenen van Craesen vermeld.

Met het hierboven reeds vermelde voorbehoud zou men de volgende stamreeks kunnen opstellen:

Vincent van Schelven.........tr. Jackomijntje Ingraets.

Uit dit huwelijk :
1. Sara, gedoopt Amsterdam (Oude Kerk) 4 maart 1604
2. Izak volgt I.

I. Izak van Schelven ..... tr., Amsterdam na 8 januari 1627 Sara Jan Jansdochter, jd. van Dordrecht.

Uit dit huwelijk :
1. Jan, volgt II
2. Cent, volgt IIa
3. Abraham, ged. Puttershoek 21 april 1642, trouwt 7 mei 1660
Adriaantje Jansdochter, jd. van Zwijndrecht.
4. ?
5. Izak, ged. Puttershoek 13 mei 1648.
6. Tobias, volgt IIb.

II. Jan van Schelven, geb....... trouwt Lijntje Jans. Zij zijn 17 oktober 1660 te Numansdorp aangekomen. Jan was aldaar chirurgijn. Vermeld als Jan Isaacke van Schelven. Zie over hem: P.H.M. Welcker, Geschiedenis van Cromstrijen, pag. 89 en 113.

Uit dit huwelijk :
1. Sara, gedoopt Numansdorp 24 februari 1664, overleden aldaar
31 december 1685, trouwt aldaar 22 augustus 1683 Pieter Claeszoon van Hasselt. Uit dit huwelijk een dochter Daantje, ged. Numansdorp 7 oktober 1685. Spoedig overleden. Hij hertrouwt Numansdorp 23 januari 1691 met Geertruid Dirks Franken, jd. van Prinsenland. Sara’s grafsteen vermeld in Blois van Treslong, Prins Heraldische en Genealogische Gedenkwaardigheden, Zuid Holland II pag. 260
2. Johannes, gedoopt Numansdorp 30 oktober 1664.
3. Pieternel, gedoopt Numansdorp 18 maart 1668, begraven aldaar
27 december 1742.
4. Maria, gedoopt Numansdorp 16 oktober 1672

IIa. Cent Isaacke van Schelven, gedoopt Puttershoek 23 maart 1640, overleden Dordrecht 7 juni 1697, trouwt 20 januari 1662 Aeltien Hendriksdr., jd. van Heinenoord, overleden Dordrecht 29 aug. 1701. Hij was chirurgijn, woonde bij overlijden in de Vriesestraat, testament bij Francois Boudt 2 januari 1685.

Uit dit huwelijk :
1. Sara, gedoopt Numansdorp 25 december 1662, trouwt Jan Swart, overleden te Strijen voor 18 maart 1728.
2. Henricus, volgt III.
3. Izak, volgt IIIa.

IIb. Tobias van Schelven, geboren Puttershoek 7 februari 1646, trouwt 1 augustus 16.. met Maria Maesensdr., jd. van Puttershoek.

Uit dit huwelijk :
1. Hobbaertus, gedoopt te Puttershoek 11 september 1667
2. Sara, gedoopt te Puttershoek 26 februari 1670, trouwt aldaar 13 november 1689 met Dirck Jasperse de Heer, jm. van Puttershoek.
3. Jannigje, gedoopt te Puttershoek 13 maart 1672.
4. Maria, gedoopt te Puttershoek 13 mei 1674.
5. Jacomyna, gedoopt te Puttershoek 30 september 1676, trouwt
Cornelis Drogendijk. Zie over haar ook Genealogie Droogendijk.

III. Henricus van Schelven, gedoopt te Numansdorp 20 december 1655, overleden voor 19 augustus 1696, trouwt op ..... Rebecca van der Ruicht, overleden 24 april 1698. Zij hertrouwt te Dordrecht op 19 augustus 1696 met Jacobus van Schelven.

Uit dit huwelijk :
1. Klara, gedoopt te Rotterdam op 17 maart 1686 (?)
2. Johannes, gedoopt 13 februari 1687 (?)

IIIa. Izak Centen van Schelven, gedoopt te Den Hitsert op 13 augustus 1673, overleden ....., trouwt te Biert op 28 maart 1694 met Neeltje Cornelisse Bosschieter, jd. van Simonshaven, overleden na 1737.

Uit dit huwelijk :
1. Cent van Schelven, volgt IV.
2. Cornelis, volgt IVa.
3. Willem, volgt IVb.

IV. Cent van Schelven, gedoopt te Biert op 13 juni 1694, trouwt eerst Leentie Stoffels overleden in 1716, daarna te Haamstede op 11 juni 1717 Neeltje Fokkens.

Uit dit huwelijk stammen af de nakomelingen van de echtparen Aart Adrianus gehuwd met Johanna Hollander, Aart met Johanna Maria Maris, Arie met eerst Maria Boender, daarna met Jannetje Diephout, Cent Johannes met Elisabeth van Splunter en Johannes Cornelis met Adriana Dane.

IVa. Cornelis van Schelven, gedoopt te Den Hitsert op 28 oktober 1696,

trouwt met Barbera de Waal, wed. van Dreischor. Uit dit huwelijk stammen af de nakomelingen van de echtparen Cornelis gehuwd met Jacomina van Setten, Willem met Seysje Capelle en Willem met Catharina Charlotte Renner.

IVb. Willem van Schelven, gedoopt 10 mei 1699 te Biert, begraven te Zierikzee op 20 augustus 1763, trouwt te Zierikzee op 26 augustus 1727 met Maria van Doesburg, gedoopt aldaar op 10 augustus 1704 en overleden aldaar op 8 december 1738. Hij was molenaar, zijn naam komt voor op de eerste steen gelegd in de molen "De Bloeme" of "De Haas" te Zierikzee op 20 maart 1727.

Uit dit huwelijk stammen af de nakomelingen van de echtparen Willem gehuwd met Lijsje den Hartog, PIETER met DIEDERIKA CATHARINA SCHIPPER, Antonie Johannes met Pieternella van der Lugt, Cornelis met Pietertje van den Heerik en Johannes Pieter met Marina Josephina Wiers.

Onder hen veel molenaars.